about images

AİGAİ ANTİK KENTİ

Aigai ören yerindeki ilk çalışmalar Fransız araştırmacılar tarafından gerçekleştirilmiştir. Kentteki ilk araştırma 1881 yılında S. Reinach tarafından yapılmıştır. Reinach, Nemrut Kalesi’ndeki yerleşmenin ilk kez kendisi ve W.M. Ramsay tarafından incelendiğini söylemektedir. Kentteki ilManisa ili sınırlarında yer alan Aigai, antik dönemde Aspordene, günümüzde Yunt Dağı olarak isimlendirilen dağ silsilesindeki Gün Dağı üzerinde kurulmuştur. Yunt Dağı idari açıdan Manisa ve İzmir il sınırları içinde yer almaktadır. Toplam yüzölçümü 3.521,70 km² olan bu alan Kuzeyde Bakırçay (antik Kaikos), güneyde Gediz (antik Hermos) nehirleri, doğuda Kırkağaç ve Akhisar ovaları ile batıda Çandarlı Körfezi ile sınırlanmıştır. Yüksekliği 500-1000 m. arasında değişen tepeler ve bu tepeler arasındaki geniş düzlüklerden oluşan, Yunt Dağı’nın en yüksek noktası 1076 m.’de yer almaktadır.

Eskiçağda Lydia bölgesinin Aiolis ve Mysia bölgeleri ile olan sınırını Yunt Dağı oluşturmaktaydı. Yunt Dağı üzerinde kurulmuş olan en önemli antik merkez Aigai antik kentidir. Günümüze kadar elde edilen arkeolojik veriler ve sınır taşları, özellikle Hellenistik Dönemde, Yunt Dağı’nın önemli bir bölümünün Aigai kontrolünde olduğunu göstermektedir. W.M. Ramsay 1890 yılında yayınladığı kitabında, Aigai sınırlarının oldukça geniş olduğundan söz etmektedir.

 

about images

AİGAİ Araştırma tarİHÇESİ

Aigai ören yerindeki ilk çalışmalar Fransız araştırmacılar tarafından gerçekleştirilmiştir. Kentteki ilk araştırma 1881 yılında S. Reinach tarafından yapılmıştır. Reinach, Nemrut Kalesi’ndeki yerleşmenin ilk kez kendisi ve W.M. Ramsay tarafından incelendiğini söylemektedir. Kentteki ilk kazı çalışmaları ise 1882 yılının yaz mevsiminde Fransız araştırmacı M.A. Clerc tarafından yürütülmüştür. Clerc, nekropolis alanında yürüttüğü kazı çalışmalarında, buluntuları günümüzde Louvre Müzesi’nde korunmakta olan 450 adet mezarın kazısını gerçekleştirmiştir. Kentteki en kapsamlı çalışmalar ise Pergamon kazısı üyesi olan R. Bohn ve C. Schuchhardt tarafından yürütülmüştür.

Aigai antik kentinin bulunduğu Gün Dağı üzerine asfalt yol 2000’li yılların başında gelmiştir. Bu tarihe kadar kimse antik kentte kazı çalışmaları yürütmeye cesaret etmemiş ya da edememiştir. Aigai’daki son dönem kazıları, 2004-2016 yılları arasında, Ege Üniversitesi Arkeoloji Bölümünden Prof.Dr. Ersin Doğer başkanlığındaki ekip tarafından yürütülmüştür. 2017 yılından itibaren gerçekleştirilen çalışmalar ise Manisa Celal Bayar Üniversitesi Arkeoloji Bölümünden Doç.Dr. Yusuf Sezgin’in başkanlığındaki bilim insanları ve öğrencilerin katılımıyla yürütülmektedir.

 

about images

AİGAİ ANTİK KENTİNİN tarİHÇESİ

Yunt Dağı’nın önemli bir bölümünün de içinde yer aldığı Aiolis bölgesi Batı Anadolu kıyılarında, kabaca Gediz (Hermos) vadisi ile Bakırçay (Kaystros) arasında kalan bölgeyi ve Midilli (Lesbos) adasını içine alır. Aiolis bölgesinde yaşayan ve Hellencenin farklı bir lehçesini konuşan Aioller bölgeye, Yunanistan’ın kuzeyinden gelip yerleşmişlerdir. Boiotia ve Thesselia bölgelerinden gelip Anadolu’ya yerleşen bu göçmenler, geleneğe göre Batı Anadolu kıyılarına MÖ 11. yüzyılın ikinci yarısında gelmişlerdir. İlk çağda yaşayan ünlü tarihçi Pseudo Herodotos "Homeros’un Hayatı" adlı eserinde Aioller’in, Kuzeybatı Anadolu kıyılarına göçlerinin MÖ 1140 yılında Midilli (Lesbos) adasının işgaliyle başladığını söylemektedir. Ona göre Kyme 1120; Neonteikhos 1112; Smyrna ise 1102 yılında kurulmuştur. Bizans tarihçisi Eusebios ise bu kentlerin içinde sadece Myrina’nın kuruluş tarihini yaklaşık yüzyıl sonraya, MÖ 1047 yılına vermektedir.

 

about images

AİGAİ ADININ ANLAMI VE KENTİN eKONOMİSİ

Kentin adı Herodotos’ta Aigaiai (I.149), Polybius’ta Aigaieon (His. XXXIII.13) Tacitus’ta Aegaeates (Tac.Ann. II.47),Plinius’ta Aegaeae (Nat.His., V.32), kentin bastığı sikkelerde ise, Aigeaion, Aigaion ve Aigeon olarak geçmektedir. Kentin adını anan diğer antik yazarlardan Strabon (XIII.3.5), Pseudo Skylaks (98) ve Plinius (Nat.His., V.121), bu yerleşimin deniz kıyısında değil, iç kısımda ve dağlık bölgede olduğunu vurgulamaktadır. Aigai adı eski Yunancada keçi anlamına gelen “αίγα” kelimesinden türetilmiştir.

 

about images

AİGAİ ArKAİK DÖNEM

Aigai, Arkaik Dönem’de surlarla çevrili ve üçgen planlı bir akropolise sahiptir. Kalınlığı 1-2 m. arasında değişen surların korunmuş uzunluğu 830 m., antik dönemdeki uzunluğu yaklaşık 1150 m.dir. 5,9 hektar genişliğindeki arkaik kente giriş kuzey surlarındaki Demirkapı ve Yenikapı’dan sağlanmaktaydı. Her ikisi de bindirmeli kapı olarak tasarlanmıştır. Akropolis surlarında genellikle kaba yontulmuş dikdörtgen veya polygonal taşlar kullanılmıştır. Çok kısıtlı noktalarda Lesbos tipi polygonal (Lesbian polygonal wall) örgü görülmektedir.

Arkaik dönem surlarında bastion ve kule kalıntıları tespit edilememiştir. Akropolis içerisinde Arkaik Dönem’e tarihlendirilebilecek yapı kalıntıları şu an için kuzeyde yer alan Ada 1 sektöründeki birkaç duvar temeli ile sınırlıdır. Bununla birlikte, Agora Binası’nın güneybatı yakınında Arkaik Dönem tarihli Lesbos tipi polygonal örgüye sahip bir teras duvarı kalıntısı bulunmaktadır.